Khác với xe số hay xe tay ga, mô tô PKL có công suất lớn hơn, trọng lượng nặng hơn và yêu cầu người lái phải biết cách kiểm soát chiếc xe trong nhiều tình huống khác nhau. Chỉ cần một thao tác ga hoặc phanh chưa đúng cũng có thể khiến chiếc xe phản ứng khác hoàn toàn so với những gì người mới tưởng tượng.
Nếu anh em vừa lấy bằng hoặc mới chuẩn bị mua chiếc mô tô đầu tiên, dưới đây là 10 kỹ năng lái mô tô nên tập càng sớm càng tốt.
1. Đừng nhìn ngay trước bánh xe
Đây là lỗi mình thấy rất nhiều người mới mắc.
Càng nhìn gần thì càng xử lý gấp.
Hãy tập nhìn xa khoảng vài chục mét phía trước để có thời gian quan sát xe cộ, ổ gà, người băng qua đường hay những tình huống bất ngờ.
Muốn xe chạy mượt thì trước tiên phải tập nhìn xa.
2. Đừng “vặn ga thử xem mạnh cỡ nào”
Mô-men xoắn của mô tô lớn đến rất nhanh.
Chỉ cần cổ tay hơi quá đà, chiếc xe đã vọt lên mạnh hơn nhiều so với xe phổ thông.
Thói quen tốt là:
- Mở ga từ tốn.
- Đóng ga nhẹ nhàng.
- Giữ ga đều khi chạy.
Lái mượt luôn nhanh hơn lái giật cục.
3. Làm quen với bộ côn
Nếu chạy xe số sàn thì côn là thứ phải luyện nhiều nhất.
Lúc đầu chết máy vài lần là chuyện bình thường.
Hãy dành thời gian tập:
- Nhả côn.
- Bắt côn.
- Phối hợp ga và côn.
- Khởi hành trên đường bằng rồi mới lên dốc.
Khi quen côn rồi, việc chạy xe sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
4. Học cách dùng cả hai phanh
Không ít anh em mới chỉ quen đạp phanh sau.
Nhưng trên mô tô, lực phanh chủ yếu nằm ở bánh trước.
Nguyên tắc cơ bản:
- Phanh trước tạo lực hãm chính.
- Phanh sau giúp xe ổn định.
- Bóp phanh tăng dần thay vì bóp thật mạnh.
Xe có ABS sẽ hỗ trợ khi phanh gấp, nhưng ABS không thể thay thế kỹ năng của người lái.
5. Luôn để cho mình một khoảng trống
Đừng chạy sát xe phía trước.
Khoảng cách chính là thời gian để phản ứng.
Đặc biệt khi:
- Trời mưa.
- Đường đèo.
- Xe đông.
- Ban đêm.
Nhanh một chút không đáng bằng về nhà an toàn.
6. Học vào cua đúng cách
Đừng phanh giữa cua nếu không thật sự cần thiết.
Thói quen tốt là:
- Giảm tốc trước khi vào cua.
- Nhìn về điểm thoát cua.
- Giữ ga đều.
- Qua cua rồi mới tăng ga.
Xe sẽ ổn định và dễ điều khiển hơn rất nhiều.
7. Dừng xe cũng là một kỹ năng
Nhiều người chỉ nghĩ bóp phanh là xong.
Thực tế nên tập:
- Quan sát gương.
- Giảm ga.
- Về số.
- Phanh mượt.
- Chống chân đúng thời điểm.
Đặc biệt khi xe nặng trên 180–200 kg, thao tác dừng xe gọn gàng sẽ giúp tránh những pha “đổ xe đứng yên” mà rất nhiều người mới từng gặp.
8. Chạy chậm mới là khó
Đi nhanh đôi khi lại dễ.
Đi chậm trong phố mới là bài kiểm tra kỹ năng.
Hãy tập:
- Chạy thật chậm.
- Quay đầu chữ U.
- Điều khiển bằng côn và ga.
- Không nhìn xuống bánh trước.
Ai chạy chậm tốt thì chạy nhanh thường cũng ổn.
9. Biết cách lên và xuống dốc
Lên dốc:
- Giữ ga đều.
- Chọn số phù hợp.
- Hạn chế sang số giữa dốc.
Xuống dốc:
- Về số thấp.
- Kết hợp phanh trước và sau.
- Không thả trôi xe theo quán tính.
Đây là kỹ năng rất quan trọng nếu anh em thích touring.
10. Bình tĩnh là kỹ năng quan trọng nhất
Phần lớn sự cố đều xảy ra khi người lái hoảng.
Hoảng thì:
- Bóp phanh quá mạnh.
- Vặn nhầm ga.
- Đánh lái gấp.
Còn bình tĩnh sẽ giúp xử lý tình huống chính xác hơn rất nhiều.
Đừng cố chạy theo tốc độ của người khác.
Hãy chạy đúng với khả năng của mình.
Những lỗi người mới rất hay gặp
Sau nhiều lần đi cùng các anh em mới chơi, mình thấy những lỗi phổ biến nhất là:
- Nhìn quá gần.
- Ôm cua nhanh.
- Chỉ dùng phanh sau.
- Ra ga quá mạnh.
- Không giữ khoảng cách.
- Chủ quan với mặt đường.
- Cố bám theo nhóm nhanh hơn khả năng.
Hầu như ai cũng từng mắc một hoặc vài lỗi trong số này.
Quan trọng là nhận ra để sửa.
Công nghệ hỗ trợ rất tốt, nhưng đừng quá phụ thuộc
Nhiều mẫu mô tô hiện nay được trang bị ABS, kiểm soát lực kéo (TCS), ly hợp chống trượt hay các chế độ lái.
Đó đều là những trang bị hữu ích.
Nhưng hãy nhớ rằng chúng chỉ hỗ trợ khi người lái đã thao tác đúng.
Không có hệ thống điện tử nào có thể thay thế sự tập trung, kỹ năng và kinh nghiệm của người cầm lái.
Người mới nên chọn xe như thế nào?
Theo mình, chiếc mô tô đầu tiên không cần quá mạnh.
Quan trọng nhất là:
- Dễ chống chân.
- Tư thế lái thoải mái.
- Phản ứng ga hiền.
- Có ABS.
- Nếu có thêm TCS thì càng tốt.
Ví dụ như Hyosung GV350X là một lựa chọn đáng cân nhắc cho người mới làm quen với dòng cruiser. Động cơ V-Twin 339cc cho phản hồi khá mượt, chiều cao yên vừa phải, tư thế lái thoải mái cùng ABS hai kênh và kiểm soát lực kéo TCS giúp người mới tự tin hơn trong quá trình làm quen.
Lời kết
Không ai trở thành một biker có kinh nghiệm chỉ sau vài chuyến đi.
Điều tạo nên một người lái giỏi không phải tốc độ, mà là khả năng kiểm soát chiếc xe và biết dừng đúng lúc.
Hãy dành thời gian luyện từng kỹ năng cơ bản, tham gia các khóa học lái xe an toàn nếu có điều kiện và luôn giữ tinh thần học hỏi.
Chiếc xe mạnh đến đâu không quan trọng bằng việc người cầm lái hiểu rõ giới hạn của chính mình. Khi đó, mỗi chuyến đi sẽ không chỉ thú vị hơn mà còn an toàn hơn cho cả bản thân và những người xung quanh.
